اصالت حرکت، مستقل از نتیجه
۵ بهمن ۱۳۸۹
اختیارات سرداور
۱۲ فروردین ۱۳۹۰
نمایش همه

مکاتب شطرنج

اکثر قریب به اتفاق مربیان شطرنج اعتقاد راسخ دارند که در آموزش شطرنج باید به تطور آن توجه شود. شطرنجی که امروزه با آن روبرو هستیم شطرنجی است پیچیده و گسترده. برای فهمیدن این شطرنج ( که از آن گاهی به شطرنج اولترا دینامیک یاد می شود)، شایسته است که به تحول آن نگاهی بیندازیم و به مراحلی که باعث ایجاد کیفی آن شده اند نظر افکنیم.

 

به این ترتیب پی خواهیم برد که پیچیدگی کنونی شطرنج از کجا به وجود آمده و علت آن چه بوده است.

آموزگاران شطرنج، سیر تاریخ شطرنج را باختصار به مراحل اصلی زیر تقسیم و از آن به مکاتب شطرنج یاد می کنند:

۱-      شطرنج رومانتیک

۲-       شطرنج مدرن ( کلاسیک)

۳-      شطرنج هیپر مدرن

۴-       شطرنج دینامیک

۵-      مکتب شطرنج شوروی و …

شطرنج رومانتیک

آندرسون نخستین قهرمان غیر رسمی جهان در بازیهای خود سبکی را به کار گرفت که بعدا به نام مکتب رومانتیک مشهور شد.

ویژگیهای سبک رومانتیک: در شطرنج رومانتیک اهمیت زیادی به گسترش سریع داده می شد. در این سبک، در اولین فرصت به حریف حمله می شد و با دادن قربانیهای سنگین، قبل از اینکه حریف فرصت قلعه گرفتن داشته باشد به حمله ماتی اقدام می شد. در این مرحله از شطرنج از مرحله گشایش خبری نبود و بازی با تدارک حمله بلکه با حمله مستقیم به شاه آغاز می شد. روشن بود که این سبک بازی، شروع بازیهایی نظیر گامبی شاه، گامبی اوانس، ایتالیایی و … را ایجاب می کرد. به علت اینکه هنر دفاع هنوز به وجود نیامده بود. این سبک، پیروزیهای درخشانی را باعث شد و بنیانگذاران خود را بلند آوازه کرد.

مکتب مدرن (کلاسیک)

ویلیام اشتاینیتز، نخستین قهرمان رسمی جهان سبکی را بنیان نهاد که مفسران از آن به مدرن یا کلاسیک یاد می کنند.

ویژگیهای سبک مدرن: در شطرن مدرن، بازی، به مرحله شروع بازی، وسط بازی، آخر بازی تقسیم می شود که هر مرحله الزامات خود را دارا می باشد. اصول مرحله شروع بازی ۱- گسترش سریع ۲- اشغال مرکز ۳- امنیت شاه و ۴- هماهنگی مهره ها عنوان می شد. چنانکه می بینیم مرحله نخست یعنی شروع بازی مرحله تدارک حمله و گسترش بود نه حمله به حریف. طبق این شیوه از بازی، شروع بازیهای بسته نظیر پیاده وزیر متداول شد که قبلا به آنها توجه نشده بود.

از ابداعات دیگر اشتاینیتز تدوین اصول بازی دفاعی شطرنج بود. در دفاع باید از اصل اقتصادی بهره گرفته می شد که به اختصار چنین است: در دفاع باید از حداقل نیرو و زمان (تمپو) بهره گرفت و تا آنجا که ممکن است باید نیروی کمتری را درگیر دفاع کرد.

یکی دیگر از اصول دفاعی اشتاینیتز بر مبنای این اصل استوار بود که پیاده های قلعه ( پیاده هایی که شاه در پشت آن پناه گرفته است) نباید رانده شوند چرا که پیشروی آنها به ایجاد شکاف و باز شدن ستون روی قلعه کمک می کنند اما نیروی پیاده های جناح دیگر مانعی ندارد و بلکه توصیه می شود. اشتاینیتز برای نخستین بار اصول پوزسیونی را عنوان کرد که زیر بنای مکتب مدرن است. اشتاینیتز اعتقاد داشت که کسی باید حمله کند که از برتری برخوردار است و برتری ها را به دو دسته بلند مدت (ایستا) و کوتاه مدت (دینامیک) تقسیم کرد. به عقیده او برتری ماتریال، برتری دو فیل، برتری ستون باز، برتری پوزیسیونی ( پیاده عقب افتاده، پیاده دوبل، پیاده ایزوله و تعدد جزیره های پیاده ای…) برتری های بلند مدت را باعث می شدند و برتری های کوتاه مدت عبارت بودند از برتری گسترشی، برتری در فضا و برتری هماهنگی مهره ها که خصلت موقتی داشتند. اشتاینیتز توصیه می کرد که باید برای تبدیل برتری های کوتاه مدت به بلند مدت تلاش نمود.

یکی دیگر از خصلتهای شطرنج مدرن اهمیت قایل شدن برای اکثریت پیاده ای در جناح وزیر بود. با این حساب، اگر کلیه سوارها تعویض می شد کسی که اکثریت پیاده ای در جناح وزیر داشت می توانست با آزاد کردن یک پیاده، شاه حریف را متوجه آن جناح کند و با استفاده از غیبت شاه حریف از مرکز با شاه خود نفوذ کرده برتری قطعی بگیرد.

زیگبرت تاراش در ترویج تعالیم اشتاینیتز سهم بسزایی داشت.

شطرنج هیپر مدرن

نارساییهای آموزشی تاراش که شطرنج را به بن بست کشیده بود باعث به وجود آمدن انقلابی در شطرنج شد که از آن با نام هیپر مدرن یاد می شود. بنیانگذاران و مروجین این مکتب عبارت بودند از: رتی، تارتاکور، بریر، آلخین، بوگولیوبوف و نیمزوویچ.

ویژگیهای هیپرمدرن: در این شیوه به مقوله اشغال مرکز بسط داده شده و چنین عنوانی شد که اشغال مرکز اجتناب ناپذیر نیست بلکه می توان مرکز پیاده ای را به حریف واگذار کرد اما باید مرتب به این مرکز پیاده حمله کرد و باعث تعویض یا رانده شدن آنها شد و نهایتا از ضعفهای به وجود آمده برای استقرار سوارها استفاده کرد. این سبک باعث به وجود آمدن تعداد زیادی از شروع بازیهای جدید و بازنگری در شروع بازی های قدیمی شد. شروع بازی های رتی، دفاع آلخین، انواع هندی و نیمزوویچ از آن جمله اند.

این شروع بازی ها، وسط بازی متفاوتی را موجب می شد.

شروع دینامیک

نام شطرنج دینامیک با نام دکتر الکساندر آلخین عجین شده است اگر چه عناصر بازی دینامیک را می توان در تعالیم اشتاینیتز، بریر، مورفی، کاپابلانکا، لاسکر و دیگران سراغ گرفت.

ویژگیهای شطرنج دینامیک: به اختصار از این قرار است. در شطرنج دینامیک به اصل هماهنگی مهره ها بیش از هر اصل دیگر اهمیت داده می شود. در این شیوه، از تعویض برتری ها ابایی نیست. دادن برتری برای گرفتن نوع عملی و قابل استفاده برتری دیگر معمول است. از شروع بازیهای متقارن که خصلت تساوی دارند اجتناب می شود. به پیچیدگی میدان داده می شود که در آن دید ترکیبی و قدرت محاسبه واریانتها حرف اول را می زند. در بازی دینامیک با مهره سفید برای گرفتن ابتکار عمل بلند مدت و با مهره سیاه برای داشتن بازی متقابل تلاش می شود.

مکتب شطرنج شوروی

ویژگیهای مکتب شطرن شوروی: در این مکتب به شطرنج به دیده یک علم که تحقیق عینی را می طلبد نگریسته می شود. شروع بازی ها به طور عملی دسته بندی شده و مورد تحقیق قرار می گیرند. در مکتب شطرنج شوروی به قدرت بدنی اهمیت زیادی داده می شود. بازیکن باید در کنار مطالعه شطرنج حتما به پرورش جسمانی بپردازد. از نظر این مکتب شطرنج در درجه اول یک ورزش است.

مراجع:

استادان صحنه شطرنج- ریچارد مورفی

روش من- ایرون نیمزوویچ

شطرنج دینامیک- کولس

استراتژی شطرنج دینامیک – میهال سوبا

استراتژی مدرن شطرنج – الکسی سوئتین

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

ديدگاههاي شما براي ثبت ديدگاهتان كليك كنيد
مدیر :

 در پایان مسابات سریع قهرمانی جهان در دوحه قطر پوریا درینی با 7 امتیاز در رتبه 67 با 29 واحد افزایش ریتینگ. علیرضا فیروزجا با 7 امتیاز در رتبه 68 با 98 واحد افزایش ریتینگ. احسان قائم مقامی با 7 امتیاز در رتبه 72 و 11 واحد کاهش ریتینگ. پرهام مقصودلو با 6 امتیاز در رتبه 87 با 75 واحد افزایش ریتینگ. آرین غلامی با 5/5 امتیاز در رتبه 100 با 48 واحد افزایش ریتینگ. سارا خادم با 7/5 امتیاز در رتبه 4 و 59 واحد افزایش ریتینگ. لازم به ذکر است که در بخش آزاد که با حضور 106 شرکت کننده برگزار گردید واسیلی ایوانچوک از کشور اوکراین با 11 امتیاز قهرمان شد و الکساندر گریشچوک روسی و مگنوس کارلسن نروژی نیزبا 11 امتیاز و پوئن شکنی ضعیف تر در رده های دوم و سوم قرار گرفتند.در بخش بانوان که با حضور 34 شطرنجباز برگزار گردید آنا موزیچوک اوکراینی با 9/5 امتیاز قهرمان شد.الکساندرا کاستنیوک با یک امتیاز کمتر (8/5) دوم شد و نانا زاگانیدزه گرجی با 8 امتیاز سوم شد.سازا خادم ایران جو ونجون چین و زانسایا عبدوالمالک از قزاستان با کسب 7/5 امتیاز به ترتیب در رده های چهارم تا ششم قرار گرفتند.بخش آزاد در 15 دور به روش سویسسی و در بخش بانوان در 12 دور برگزار گردید. احسان قائم مقامی تنها بازیکن ایران بوده است که ریتینگ از دست داده است(11 واحد). وی چندی پیش اعلام کرده بود که قصد دارد تک مدال قهرمانی جهان را نیز بر افتخارات خود بیفزاید.

مدیر :

 در پایان مسابات سریع قهرمانی جهان در دوحه قطر پوریا درینی با 7 امتیاز در رتبه 67 با 29 واحد افزایش ریتینگ. علیرضا فیروزجا با 7 امتیاز در رتبه 68 با 98 واحد افزایش ریتینگ. احسان قائم مقامی با 7 امتیاز در رتبه 72 و 11 واحد کاهش ریتینگ. پرهام مقصودلو با 6 امتیاز در رتبه 87 با 75 واحد افزایش ریتینگ. آرین غلامی با 5/5 امتیاز در رتبه 100 با 48 واحد افزایش ریتینگ. سارا خادم با 7/5 امتیاز در رتبه 4 و 59 واحد افزایش ریتینگ. لازم به ذکر است که در بخش آزاد که با حضور 106 شرکت کننده برگزار گردید واسیلی ایوانچوک از کشور اوکراین با 11 امتیاز قهرمان شد و الکساندر گریشچوک روسی و مگنوس کارلسن نروژی نیزبا 11 امتیاز و پوئن شکنی ضعیف تر در رده های دوم و سوم قرار گرفتند.در بخش بانوان که با حضور 34 شطرنجباز برگزار گردید آنا موزیچوک اوکراینی با 9/5 امتیاز قهرمان شد.الکساندرا کاستنیوک با یک امتیاز کمتر (8/5) دوم شد و نانا زاگانیدزه گرجی با 8 امتیاز سوم شد.سازا خادم ایران جو ونجون چین و زانسایا عبدوالمالک از قزاستان با کسب 7/5 امتیاز به ترتیب در رده های چهارم تا ششم قرار گرفتند.بخش آزاد در 15 دور به روش سویسسی و در بخش بانوان در 12 دور برگزار گردید. احسان قائم مقامی تنها بازیکن ایران بوده است که ریتینگ از دست داده است(11 واحد). وی چندی پیش اعلام کرده بود که قصد دارد تک مدال قهرمانی جهان را نیز بر افتخارات خود بیفزاید.

مدیر : مسابقات شطرنج بلیتز قهرمانی جهان در دوحه قطر به پایان رسید.در پایان مسابقات بلیتز قهرمانی جهان در بخش آزاد که با حضور 108 شطرنجباز و در 21 دور به روش سوییسی برگزار شد، با قهرمانی سرگئی کاریاکین روسی با کسب 16/5 امتیاز به پایان رسید.مگنوس کارلسن با همان امتیاز دوم شد.دانیل دوبوف روس، هیکارو ناکامورا امریکا، الکساندر گریشوک روس، هر کدام با کسب 14 امتیاز به ترتیب به رده سوم و چهارم و پنجم دست یافتند. نمایندگان کشور ما پرهام مقصودلو با کسب 11/5 امتیاز رتبه 40 و 10 واحد کاهش ریتینگ. احسان قائم مقامی با کسب 11 امتیاز رتبه 49 و 2 واحد افزایش ریتینگ. علیرضا فیروزجا با کسب 10/5 امتیاز رتبه 54 و 93 واحد افزایش ریتینگ. پوریا درینی با کسب 9 امتیاز رتبه 94 و 41 واحد کاهش ریتینگ. آرین غلامی با کسب 8/5 امتیاز رتبه 98 و 79 واحد افزایش ریتینگ. سارا خادم الشریعه با 9 امتیاز و رتبه 18 و 38 واحد افزایش ریتینگ. در بخش بانوان که با حضور 34 شرکت کننده و در 17 دور برگزار شد، آنا موزیچوک اکراینی که در بخش شطرنج سریع هم قهرمان شده بود، در بلیتز نیز با کسب 13 امتیاز به مقام اول دست یافت.والنتینا گونینا روس و لنو کاترینا روس هر کدام با 12/5 امتیاز دوم و سوم شدند.
مدیر : در فروردین 1392 اتفاقی ویژه در مسابقات فدراسیون شطرنج رخ داد که که در نوع خود بی نظیر است. یوزری که مدتها مسابقات شطرنج ایران را تخریب می کرد سر از مسابقات فدراسیون شطرنج ایران در آورد.پس از آن پرونده ی ناهنجاری مذکور کامل و تقدیم رییس وقت فدراسیون شطرنج شد تا به مراجع قانونی ارجاع شود. اما نمیدانم چرا آقای کامبوزیا با توجه به مدارک کافی اقدامی انجام نداده است. اما اکنون... با توجه به اینکه سر نخ تمامی آن وقایع ناجوانمردانه در دست کسی بود که هم اکنون رییس یکی از کمیته های فدراسیون شطرنج است!! ضرورت دارد پرونده ی مذکور مجدا در پلیس فتا و مراجع قانونی باز گشایی شود. قطعا چنین خواهد شد.مقاله زیر را بخوانید(اینجا)
مدیر : مدیران ضعیف در زیر مجموعه ی خود افراد توانمند و بخصوص افراد مقبول عام را تحمل نمی کنند. چرا که بی کفایتی و قانون گریزی آنان به سرعت به چشم می آید. خروج استاد امیر ملاحی از فدراسیون شطرنج دقیقا موید این نطر است که در فدراسیون پهلوان زاده افراد کارآمد جایی نخواهند داشت.شنیده های ما نشان از انتصابی عجیب در پست دبیری فدراسیون شطرنج است.
تسنیم : وزیر ورزش و جوانان اعلام داشت : اعتقاد دارم خادم‌الشریعه می‌تواند قهرمان بزرگسالان جهان شود.این ملاقات که با حضور قائم مقامی (که ظاهرا باید در تمامی ملاقاتهای بیرون و درون پهلوان زاده حضور داشته باشد) انجام شد...(اینجا)
مدیر :

همانطور که در ذیل آیین نامه های بعضی از مسابقات می بینید متاسفانه رسم شده است که شماره حسابهای خصوصی برای دریافت پولهای ورودی و در آمدهای پنهان مسابقات بطور رسمی در آیین نامه ها درج می شود.نه تنها در مسابقات فدراسیون بلکه در بسیاری از مسابقات دیگر در ایران این رسم نا مبارک به سرعت در حال پیشروی است. در مجمع عمومی و ذیحسابی فدراسیون شطرنج جایگاهی به نام بازرس تعیین و فردی به همین پست منصوب شده است .اما چرا اینان چشم خود را بسته اند؟ مگر امکانات فدراسیون و هیاتهای شطرنج کشور به بنگاههای شخصی تبدیل شده است ؟ نمی دانم شاید شده است و ما خبر نداریم. البته زیاد هم جای تعجب ندارد وقتی مجمع عمومی دبیرخانه ای برای دریافت شکایات مردمی ندارد چه انتظاری باید از آن دیگران داشت؟

مدیر :

s719بالاخره تهدید دسته جمعی بازیکنان مبنی بر شرکت نکردن در مرحله فینال مسابقات قهرمانی کشور به دلیل همزمانی با امتحانات باعث شد تا فدراسیون حامی بازیکن سالار عقب نشینی کند و تاریخ مسابقات را به اسفند ماه 95 تغییر دهد

ورزش سه :

images (11)خادم الشریعه: حریفانم از من می ترسیدند :: من در مرحله اول در بین دوازده بازیکن یازدهم شدم و 3 تا مساوی و 8 تا باخت داشتم اما رفته رفته بهتر شدم. در دور آخر سوم و دور قبلی اش دوم شدم. در ابتدا من اعتماد به نفس لازم را نداشتم و از حریفانم می ترسیدم اما رفته رفته برای برد تلاش می کردم و نتایج هم جواب داد تا جایی که در انتها آنها از من می ترسیدند.

مدیر :

wow_bounceدر خبرها آمده است ک رونالدو اعلام کرده است تا 41 سالگی فوتبال بازی خواهد کرد. البته ایشان نفرمودند در سطح کلاس جهانی و یا در حیا ط منزلشان. ظاهرا ایشان هم شنیده است که احسان قائم مقامی قصد دارد در 40 سالگی قهرمان جهان شود. smile (29)شاید به همین خاطر یک سال بالاتر را عنوان کرده است که شائبه کپی برداری به ایشان نچسبانند.البته لازم به ذکر است که در تغییر موضع جدید احسان قائم مقامی عنوان شده است که ایشان قصد دارد در پستهای مدیریتی و مربیگری هم فعال باشد.